De tekens van toenemend hartfalen herkennen
Meer informatie over hartfalen vindt u in de hartfalenbrochure. Deze kan u verkrijgen bij uw bezoek aan de cardioloog of via deze link.
Hartfalen
DE HARTSPIER
Het hart is een holle spier die als pomp functioneert en de verschillende organen van het lichaam van bloed, zuurstof en voedingsstoffen voorziet.
Bij hartfalen functioneert de hartspier minder goed en verzwakt de pomp.
- Als de linkerhelft van uw hart onvoldoende pompt, raken de bloedvaten van de longen overvol. Hierdoor ontstaat er ter hoogte van de longen vochtophoping waardoor u kortademig kunt worden en kriebelhoest kunt krijgen. Als felle benauwdheid ( = tekort aan lucht, kortademigheid of een drukkend gevoel op de borst) plots optreedt, is de toestand meestal verergerd (‘longoedeem’ of ‘water op de longen’).
- Als de rechterhelft van uw hart onvoldoende pompt, kan er ook vochtophoping optreden. In dit geval is er voornamelijk vochtophoping ter hoogte van buik, benen en voeten.
Hartfalen bij beide harthelften is mogelijk.
De New York Heart Association (NYHA) onderscheidt 4 stadia van ernst bij hartfalen :
| Stadium I – geen klachten bij normale activiteit
Stadium II – geen klachten in rust, maar wel klachten bij normale inspanning Stadium III – geen of weinig klachten in rust, maar wel klachten bij lichte inspanning Stadium IV – klachten bij de minste inspanning en in rust |
Klachten bij hartfalen
- Hoesten waarbij schuimig slijm wordt opgegeven.
- Slaapproblemen ‘s nachts doordat ademhalen moeite kost.
- Kortademigheid.
- Verwardheid en/of geheugenstoornissen.
- Opgezette of gevoelige buik met gebrek aan eetlust.
- Opgezette voeten en benen.
- Chronisch gebrek aan energie.
- ‘s Nachts vaak moeten plassen.
De tekens van toenemend hartfalen herkennen
Mensen met hartfalen contacteren meestal de huisarts als de klachten duidelijk toenemen. Op dat moment heeft het hartfalen al een ernstig stadium bereikt. Door bij de eerste tekenen van verslechtering een (huis)arts of hartfalenverpleegkundige te raadplegen, kan een opname in het ziekenhuis eventueel vermeden worden.
De belangrijkste tekenen van verandering of ontregeling van de hartspier zijn:
• Gewichtstoename van 2 kg ten opzichte van het streefgewicht (het lichaamsgewicht dat de cardioloog wil bereiken) door het vasthouden van vocht.
• Toename van kortademigheid.
• Opgezette enkels en benen.
• Steeds meer kussens nodig hebben in bed.
• Een heel vervelende hoest.
• ’s Nachts vaker dan anders naar het toilet moeten gaan.
• Een ander hartritme.
• Kleiner inspanningsvermogen en sneller vermoeid zijn.
• Duizeligheid.
• Verminderde concentratie en verwardheid.
Naast symptomen van verergering is het belangrijk de (huis)arts te waarschuwen bij : pijn op de borst, misselijkheid, braken en/of diarree, een grieperig gevoel of koorts die een aantal dagen aanhoudt.
Door deze symptomen kan de vochtbalans verstoord worden en kan het nodig zijn de medicatie of vochtbeperking aan te passen.
Behandeling hartfalen
Hartfalen is meestal een chronische aandoening waar u niet volledig van kunt genezen. Dankzij de behandeling kunt u de ziekte wel goed onder controle houden zodat de klachten en ongemakken duidelijk verminderen. Zowel de zwakte van de hartspier als de oorzaak ervan worden aangepakt. Dit kan onder andere door zieke hartkleppen te vervangen, de hoge bloeddruk te behandelen of revascularisatie (herstel van bloedvoorziening) door een dilatatie (verwijding van de kransslagaders) of een coronaire (kransslagaders) overbruggingsoperatie. Het is daarnaast heel belangrijk dat u de voorgestelde behandeling zo goed mogelijk volgt. Een betere behandeling zorgt immers voor een betere levenskwaliteit, een kleinere kans op verergering van de ziekte en minder risico op heropname in het ziekenhuis. Pas daarom uw voeding aan, zorg dat u voldoende lichaamsbeweging hebt en neem de medicatie die uw arts voorschreef nauwkeurig in. Om u hierbij zo goed mogelijk te helpen, staan uw huisarts, uw mantelzorger, uw hartfalenverpleegkundige, uw cardioloog en de thuiszorg ter beschikking.
Wat uzelf kan doen
• Eet zoutarm.
• Zorg dat u niet overdreven veel of weinig vocht inneemt.
• Voorkom overgewicht.
• Neem nauwgezet uw medicatie in.
• Weeg uzelf dagelijks en meld plotse gewichtsveranderingen. Toename van het gewicht wijst immers vaak op vochtopstapeling.
• Meet regelmatig uw bloeddruk indien mogelijk.
• Zorg voor voldoende lichaamsbeweging.
• Stop met roken en beperk alcohol tot maximaal één glas per dag.
Tips voor een zoutarm dieet en tussendoortjes, tips om het dorstgevoel tegen te gaan, bij verminderde eetlust en bij beweging, kan u in de hartfalenbrochure terug vinden.
Hartfalenverpleegkundige
• Tijdens de ziekenhuisopname informeert de hartfalenverpleegkundige u over uw ziekte en de behandeling ervan.
• Ze overlegt met uw arts over uw behandeling en opvolging.
• Ze is uw aanspreekpunt voor het melden van problemen of het verstrekken van informatie.
• Tijdens de opvolgingsraadpleging bespreekt u uw toestand met haar.
Medicatie
Geneesmiddelen ondersteunen het verzwakte hart en zorgen er voor dat u minder last hebt van vochtopstapeling, moeheid en kortademigheid. Het is meestal noodzakelijk om meerdere geneesmiddelen gelijktijdig in te nemen. Deze geneesmiddelen zullen op verschillende manieren inwerken op uw hart en bloedvaten. Ze zorgen ervoor dat het hartfalen onder controle blijft en dat de symptomen van hartfalen verbeteren. Meer gedetailleerde informatie omtrent deze medicatie vindt u in de hartfalenbrochure.
